Milczenie Julie

Film Milczenie Julie porusza bardzo ważną dla dorastających osób tematykę relacji z nauczycielem/trenerem oraz granic, w jakich powinna się zawierać. W centrum belgijsko-szwedzkiego dramatu znajduje się relacja młodej tenisistki z trenerem, na której cieniem kładzie się samobójstwo jego poprzedniej podopiecznej. Tragedia – nie ukazana na ekranie, lecz znana widzowi jedynie z rozmów bohaterów – sprawia, że uważniej przyglądamy się relacji Julie i Jeremy’ego, zauważając na niej coraz więcej pęknięć i niepokojących sygnałów.

Dyskretne znaki, iż Jeremy dopuszczał się nadużyć  względem zawodniczek, zrównoważone są modelem relacji, jaki proponuje i realizuje jego następca – szczery i pełen szacunku dla dziewcząt i chłopców. Istotne są też pełne wsparcia wobec Julie postawy rodziców i kierowniczki drużyny, którzy respektują jej milczenie, ale też tłumaczą, dlaczego jej głos może być bardzo ważny w toczącym się śledztwie. Film Milczenie Julie zachęca do uważności na drugiego człowieka, na jego problemy i potrzeby oraz pokazuje jak ważne jest istnienie systemu wsparcia i pomocy.

Choć Julie, z uwagi na swoje talenty, zaangażowanie i wytrwałość nie jest przeciętną nastolatką, film pozostaje mocno związany z codziennością życia młodych ludzi. Służy temu również budowa dramaturgiczna filmu - wychodzimy od zwykłej sytuacji “zniknięcia” trenera, słyszymy plotki, niedomówienia oraz zderzamy się ze strachem przed nazywaniem rzeczy po imieniu czy tytułowym milczeniem.

Nieco pobocznym, choć również ważnym tematem filmu jest sport profesjonalny. Milczenie Julie pokazuje jak trudno jest godzić dążenie do mistrzostwa z codziennymi obowiązkami. Nieustanne treningi utrudniają Julie naukę, a przez wyjazdy na turnieje ma bardzo mało czasu dla swoich znajomych z klasy.

Film wymaga od widzów skupienia: większość dramatu rozgrywa się w statecznych kadrach, w scenach bezruchu i milczenia, w których toczy się wewnętrzna walka Julie. Te spokojne partie przeplatane są scenami gry w tenisa – dynamicznej, ale opierającej się na jasnych regułach, których zabrakło w relacjach poprzedniego trenera z zawodniczkami. Wydaje się, że tytułowa bohaterka poszukuje podobnej pewności i jasnych wytycznych, jakie istnieją w grze, w swoim życiu... Julie podczas treningów i meczów uporczywie pokazywana jest sama w kadrze - jakby twórcy chcieli podkreślić że walka, którą toczy jest walką z samą sobą.

Produkcja jest oszczędna treściowo - przede wszystkim w słowach. Ta oszczędność może być uznana zarówno za zaletę, jak i wadę. Wielość niedopowiedzeń, unikanie dosłowności oraz sedna tematu, jakim jest manipulacja i prawdopodobne molestowanie seksualne nastoletnich podopiecznych przez trenera tenisistek daje duże pole do dyskusji – film więc, jeśli miałby stać się przedmiotem „edukacyjnego seansu” powinien kończyć się wnikliwą dobrze przygotowaną rozmową, zorientowaną na psychologię dojrzewania, sportu i władzy.

Seans filmu z młodzieżą powinien zostać poprzedzony wprowadzeniem sygnalizującym tematykę i przypominającym, iż każde naruszenie granic przez dorosłego należy zgłaszać. W rozmowie po filmie wartościowa może być obecność psychologa, który skomentowałby sytuację Julie, przedyskutował z młodymi model dobrej relacji dorosłego i dziecka oraz metody postępowania w sytuacji, gdy dochodzi do nadużycia relacji władzy.

Dużym walorem filmu jest jego subtelność i wyciszenie. Milczenie Julie świetnie operuje ciszą i pustką, unika intensywnych kolorów i przyciągającej wzrok scenografii. To wyciszenie może stanowić problem dla niektórych młodych widzów, przyzwyczajonych do materiałów audiowizualnych o większej intensywności. W trakcie wprowadzenia do filmu warto wstępnie omówić styl produkcji, by odpowiednio przygotować młodych widzów do seansu.

Film oceniało 4. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Kaja Łuczyńska, Justyna Budzik, Anna Gawrysiak-Knez, Mateusz Żebrowski