Psoty

Psoty to film dla całej rodziny, w którym obecność psiego bohatera stanowi pretekst do poruszenia wielu ważnych zagadnień. Główną bohaterką jest 13-letnia Franka - dziewczynka, która tylko z pozoru wiedzie idealne życie. Piękny dom czy przyjęcie jak z bajki nie są w stanie osłodzić ciągłych kłótni rodziców i złośliwości ze strony koleżanek. Bezpański pies, który niespodziewanie pojawia się w życiu dziewczynki, zdaje się być szansą na zmianę.

To piękna opowieść przyjaźni człowieka z psem, z głębszym dnem – dbania o relacje rodzinne (i małżeńskie!) oraz poruszająca ogromnie ważny w dzisiejszych czasach temat zdrowia psychicznego dzieci i nastolatków.

Twórcy filmu w mądry, świadomy i dostosowany do wieku odbiorców sposób ukazują to, co dzieje się w życiu większości nastolatków (u jednych oczywiście w większym, a u innych w mniejszym natężeniu). Franka jest ofiarą bullingu, choć na pierwszy rzut oka nic na to nie wskazuje; żyje otoczona zepsutymi nastolatkami i dorosłymi „bez serca” i empatii dla krzywdy i potrzeb słabszych – w tym wypadku zwierząt. Jej rodzice są zabiegani, nie słuchają, żyją obok siebie, robią dokładnie wszystko, czego nie powinni. Nastolatka czuje się samotna i właśnie o tej samotności opowiada cały film – o jej źródłach (ogromnie wzruszająca scena relacji na żywo ze starego mieszkania Franki) oraz konsekwencjach (co będzie, kiedy 2 tygodnie podróży w imię ratowania ukochanego psa – jej jedynego przyjaciela, dobiegną końca).

Film porusza temat przemocy rówieśniczej, w tym cyberprzemocy. Koleżanki Franki wykorzystują zdjęcia czy słowa bohaterki, aby tworzyć złośliwe grafiki i ośmieszać ją na grupowych konwersacjach.

Pojawiają się również inne ważne zagadnienia związane z Internetem.  Z jednej strony - umieszczenie fałszywego ogłoszenia najmu przez schroniskowego weterynarza to idealny przykład tego, jakie niebezpieczeństwa możemy napotkać w sieci i wyraźna sugestia, że sztuczna inteligencja nie zawsze służy dobrym celom. Ale z drugiej pokazanie siły internetowej zrzutki na dobry cel (tu na operację psa) zwraca uwagę na dobre strony Internetu.

Psoty to na pewno film do obejrzenia z rodzicami lub opiekunami. Po pierwsze, ze względu na emocje, które towarzyszą bohaterce i jej bardzo ryzykowne zachowanie (kradzież, ucieczka z domu, kłamstwa, itd.), warto omówić z młodymi widzami, co kierowało Franią. Czy zawsze zachowywała się w porządku? Jakie czyhały na nią niebezpieczeństwa? Po drugie film pokazuje perspektywę młodego człowieka, któremu brakuje uważnego rodzica i prawdziwych przyjaciół. Nastolatka, który chce być traktowany poważnie, a nie tylko jako “za duży” lub “za mały”, w zależności od tego, jak dorosłym akurat pasuje. Seans filmu może uwrażliwić rodzica/opiekuna na potrzeby dziecka, zwrócić jego uwagę na subtelne sygnały w zachowaniu jak i podkreślić, że relacje między rodzicami mają znaczenie dla dziecka w każdym wieku. 

Twórcy  podpowiadają, w jaki sposób można spróbować pomóc samotnemu nastolatkowi, by jego samotność nie przerodziła się w coś o wiele gorszego (postacie Kai i jej brata, którzy gdy odkrywają w jak złym psychicznym stanie jest Franka, ruszają jej na pomoc). Próbują przekonać młodego widza, że gdy tylko chcemy, jesteśmy w stanie przekuć swoje problemy w coś dobrego. Głośno i wyraźnie podkreślają, by mówić o własnych emocjach, problemach, tym co nas boli oraz nie bać prosić się o pomoc, by nie udowadniać na siłę, że wszystko jest ok, gdy nie jest.

W tej historii z ust bohaterki padają bardzo ważne słowa. Frania na swoim kanale mówi widzom o swoim doświadczeniu z psychologiem. Na wszystkie jego pytania odpowiadała: “Spoko”, chociaż tak nie było. Zachęca odbiorców do tego, aby w sytuacji, kiedy ktoś zadaje im pytania o samopoczucie, mówili prawdę, a wręcz krzyczeli, jeśli jej potrzebują. To ważny apel do młodych widzów, zwłaszcza kiedy choroby psychiczne dotykają coraz częściej dzieci.

Powiązana ze schroniskiem fabuła z całą pewnością stanowi punkt wyjścia do przeprowadzenia lekcji na temat pomagania, empatii, angażowania się w wolontariat lub doraźne akcje pomocowe. Lekcje te można zwieńczyć wspólnym działaniem - jak np.: zbiórka karmy, charytatywny kiermasz szkolny, wizyta w schronisku i innych placówkach, które pomagają nie tylko zwierzętom. 

Film można również wykorzystać do omówienia z dziećmi tematu odpowiedzialności za zwierzę. Przede wszystkim zwrócenie uwagi, jakie mogą być konsekwencje nieprzemyślanej decyzji o wzięciu psa. Uświadomienie, że zwierzęciu poza jedzeniem i spacerami potrzebna jest opieka medyczna, uwaga, a także czas na uczenie się komend. Psoty zwracają również uwagę iż powinniśmy pomagać zwierzęciu w potrzebie - kiedy jesteśmy sprawcami lub świadkami wypadku.

Film Psoty w odpowiedzialny i adekwatny do wieku odbiorców sposób podejmuje tematy kluczowe dla rozwoju emocjonalnego i społecznego dzieci oraz młodzieży. Produkcja pokazuje świat nastolatki w momentach silnego przeciążenia emocjami, jednak czyni to z ogromną uważnością i empatią. Treści trudne – takie jak kryzys w rodzinie, cyberprzemoc, ucieczka z domu czy zaniedbania wobec zwierząt – przedstawione są w sposób bezpieczny i zrozumiały, pozbawiony brutalności i sensacji. Film stwarza znakomite warunki do rozmowy o regulacji emocji, impulsach, konsekwencjach działań i potrzebie szukania pomocy u dorosłych.

Silny potencjał psychoedukacyjny, możliwość pracy na konkretnych scenach oraz naturalna identyfikacja młodych widzów z bohaterką sprawiają, że Psoty idealnie wpisują się w cele wychowawcze szkoły.

Film wspiera realizację podstawy programowej wielu przedmiotów – od godziny wychowawczej, przez język polski, po edukację zdrowotną – dostarczając materiału do rzetelnej pracy nad emocjami, relacjami i bezpieczeństwem. Jego przekaz jest społecznie wartościowy, wzmacnia empatię wobec ludzi i zwierząt, a przy tym pokazuje, że nawet w sytuacji kryzysu możliwe jest odzyskanie wsparcia i poczucia bezpieczeństwa. Pozytywne domknięcie historii, oparte na dialogu i odbudowie więzi rodzinnych, czyni film bezpiecznym dla młodego odbiorcy i stanowi przykład narracji, która nie tylko angażuje, ale także uczy i pomaga.

Chociaż niektóre sceny czy dialogi mogą wydać się zbędne, pewne wątki niedopowiedziane bądź budzące wątpliwości, to całościowo film pokazuje ciekawą i trzymającą w napięciu historię, która spodoba się młodym widzom i może być punktem wyjścia do wielu wartościowych rozmów z rówieśnikami i dorosłymi.

Film wymaga omówienia po seansie przez osobę dorosłą przygotowaną do rozmowy o regulacji emocji, relacjach i bezpieczeństwie.

Film oceniało 4. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Izabela Kozielec, Paulina Łuczyńska, Joanna Zabłocka-Skorek