Piękna wizualnie opowieść o tym, jak dziecko myśli o sobie i o świecie: czym kieruje się, podejmując decyzje i działania, jak postrzega ludzi, naturę i kulturę. W tej poetyckiej animacji obserwujemy rzeczywistość widzianą oczami dziecka – proces zyskiwania świadomości własnego „ja”, naukę chodzenia i biegania, pierwsze słowo, pierwszą wiosnę, a także pierwsze trudne pytania, również te dotyczące życia i śmierci.
Mała Amelia to przepiękna opowieść o inności. Tytułowa bohaterka odczuwa i widzi świat inaczej niż jej rodzeństwo i rodzice. Mimo, że ma kochającą rodzinę, nie potrafi się w niej odnaleźć. Amelia czuje się inna i w taki właśnie sposób opowiada o rzeczywistości, w której przyszło jej funkcjonować. Ta pełna czułości i delikatności historia zachwyca swoją malarską wizualnością i głęboko zapada w pamięć.
Film w subtelny i przystępny sposób wspiera rozwój emocjonalny, poznawczy oraz kulturowy młodego widza. Opowieść prowadzona z perspektywy kilkuletniego dziecka pomaga lepiej zrozumieć dziecięce emocje, proces budowania tożsamości oraz znaczenie relacji z bliskimi i opiekunami.
Osadzenie akcji w Japonii umożliwia kontakt z inną kulturą, uczy otwartości, tolerancji i szacunku dla odmiennych tradycji, a jednocześnie ukazuje uniwersalność dziecięcych doświadczeń na całym świecie. Film powstał na podstawie autobiograficznej powieści urodzonej w Japonii Amélie Nothomb Metafizyka rur, w której autorka połączyła swoje europejskie i dalekowschodnie doświadczenia. Jest on silnie zakorzeniony w tradycjach, wierzeniach i sposobach obrazowania Kraju Kwitnącej Wiśni. Prezentuje specyficzne spojrzenie na dzieciństwo, nawiązuje do traumatycznych wydarzeń historycznych (II wojna światowa), ciekawie portretuje relacje rodzinne oraz relacje japońsko-europejskie. Edukacyjnie cenne są także odniesienia do japońskich wierzeń i obrzędów, takich jak karpie rozwieszane w maju na cześć chłopców czy święto O-bon, kiedy po wodzie płyną lampiony, a duchy przodków powracają do świata żywych.
Film zachęca do wrażliwości na naturę i codzienne drobne zdarzenia, sprzyja rozwijaniu ciekawości oraz refleksyjnego myślenia. Jego spokojna narracja i artystyczna animacja uczą, że edukacja nie musi opierać się na dosłownych komunikatach – może wypływać z emocji i przeżyć.
Film wymaga mądrej asysty dorosłych: wyjaśniania nie zawsze zrozumiałych wątków oraz towarzyszenia w scenach, które mogą być trudne w odbiorze (np. gdy Amelia tonie i ekran pogrąża się w ciemności lub gdy pojawiają się brzydkie, niepokojące ją karpie). Mała Amelia to film inspirujący, idealny na międzypokoleniowy seans. Dzieci mają w jego trakcie okazję do poszukiwania odpowiedzi na ważne pytania stawiane przez bohaterkę, a uważni dorośli towarzysze mogą stać się przewodnikami w poznawaniu świata, jeśli tylko otworzą się na własne wspomnienia z dzieciństwa.
Wspólny seans może być punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak z wiekiem zmienia się odbieranie świata, co wpływa na nasze emocje i jak radzić sobie z tymi najtrudniejszymi, a także czym kierujemy się w życiu. Może również zainspirować do działań twórczych – plastycznych lub polonistycznych uczą, że edukacja nie musi opierać się na dosłownych komunikatach – może wypływać z emocji i przeżyć.
Ze względu na ciężar emocjonalny niektórych scen i wątków ważne jest wspólne, międzypokoleniowe oglądanie, aby dzieci miały możliwość zadawania pytań i poruszania trudnych tematów.
Film oceniało 4. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Agata Hofelmajer-Roś, Hanna Kroczek, Elżbieta Piotrowicz, Monika Głowacka
treści sporne:
wspomnienia o bombardowaniach i starcie bliskich w czasie wojny / zagrożenie życia dziecka (dwie sceny, kiedy główna bohaterka tonie, na szczęście zostaje uratowana) / żałoba (przeżywanie śmierci najbliższych) / nieliczne sceny pokazujące agresywne zachowania dzieci / krótka opowieść o japońskim przerażającym wizualnie bóstwie
treści wrażliwe (opisała Marta Szydłowska):
w sferze formy: brak
w sferze fabuły: możliwe pojawienie się emocji u dzieci i nastolatków oraz widzów dorosłych, którzy doświadczyli straty, niepewności, braku stabilnego oparcia od opiekunów / możliwe identyfikowanie się widzów z główną bohaterką i jej poczuciem samotności, brakiem przewidywalności i niezrozumienia przez dorosłych / u osób wrażliwych sensorycznie i emocjonalnie możliwe pojawienie się wzruszenia, troski i czułości wobec otaczającego świata
Amelia, mała Belgijka urodzona w Japonii, nie powiedziała ani słowa i nie postawiła ani kroczku, dopóki nie skończyła dwóch i pół roku. Dopiero wizyta babci z odległej ojczyzny i związane z nią pewne nieoczekiwane zdarzenie sprawiają, że w dziewczynce rozkwita ogromne pragnienie poznawania świata tu i teraz – bez zasad, bez granic. Tej siły już nie powstrzymacie! Oto maleńka istotka w trybie YOLO, z turbodoładowaniem, która musi nadrobić stracony czas uczenia się życia.
Każdego dnia w głowie małej Amelii, która znienacka zaczyna mówić i chodzić, kłębi się coraz więcej myśli i pytań. Kim jestem? Skąd się wzięłam? Dlaczego jest tak, a nie inaczej? Dziewczynka rozwiewa te wątpliwości z pomocą niani, która przybliża jej japońskie legendy i obyczaje dalekiej Azji, przygotowując się do święta O-bon – gdy ożywają duchy przodków, a po wodzie pływają lampiony. Poznaje piękno otaczającej ją przyrody, zmieniającej się wraz z porami roku. Próbuje zrozumieć, dlaczego sąsiadka tak groźnie na wszystkich patrzy…
