Poruszający dokument, który opowiada o poszukiwaniu własnej tożsamości, odkrywaniu rodzinnych relacji, konsekwencjach wojny, wychowywaniu się bez ojca, samotności oraz próbie budowania przyszłości dla siebie i swojej rodziny.
Tematyka wojny w Wietnamie jest szeroko obecna w kulturze filmowej, jednak zdecydowana większość produkcji skupia się na amerykańskim doświadczeniu konfliktu. A co z drugą stroną? Film Dziecko z pyłu Weroniki Milczewskiej oferuje spojrzenie na wojnę w Wietnamie z innej perspektywy.
Dziecko z pyłu to opowieść o tzw. Amerasians – Wietnamczykach urodzonych z ojca Amerykanina i matki Wietnamki. Ludziach, którzy nie czuli się częścią żadnej z tych dwóch narodowości i żyli w poczuciu wielkiej straty, nie znając swoich ojców.
Główny bohater, Sang, odnajduje swojego ojca, który mieszka w Stanach Zjednoczonych. Jedzie do niego, pełen nadziei na nowe życie i odbudowanie relacji, jednak bariera kulturowa i językowa okazuje się ogromna. W obliczu codziennych wyzwań (nieznajomości języka, kontekstu kulturowego i trudności w porozumieniu się) początkowy entuzjazm szybko opada, a relacje stają się powierzchowne.
Weronika Milczewska zestawia świat Sanga ze światem jego amerykańskiej rodziny co uruchamia postkolonialne spojrzenie na rzeczywistość – to Sang uczy się ich języka, podczas gdy oni wyśmiewają jego próby komunikacji. Film uwidacznia złożoność sytuacji mężczyzny, który, podążając do USA i odzyskując ojca, doświadcza bariery językowej, rozłąki z rodziną, różnic kulturowych i poczucia wyobcowania. Czuje się zawieszony między tym, co zostawił w Wietnamie, a tym, co próbuje odnaleźć w Ameryce.
Film zadaje pytania o tożsamość: jaka jest waga więzów krwi, życia w społeczności oraz osadzenia w języku i kulturze; jak szukać i odnaleźć siebie. Najciekawszą, ale też potencjalnie najbardziej złożoną kwestią jest to, w jaki sposób w historii spotkania Sanga i jego ojca odzwierciedlają się problemy postkolonialne. Finałowa scena, w której ojciec Sanga wspomina wojnę w Wietnamie, jest bardzo zniuansowana, a zarazem uderzająca.
Poruszany w filmie temat wojny w Wietnamie i jej konsekwencji wymaga świadomości historycznej i kulturowej, dlatego warto, by projekcja była wsparta prelekcją i omówieniem. Oglądając Dziecko z pyłu warto podjąć dyskusję na temat tego, na ile odkrywanie własnej przeszłości może być wyzwalające, a na ile przynosi rozczarowanie – i czy jesteśmy w stanie poradzić sobie z tym drugim.
Film może być także punktem wyjścia do rozmów o historii, postkolonializmie, przynależności, konsekwencjach marzeń i decyzji, rodzinie czy kulturze. To obraz raczej gorzki i smutny, ale niepozbawiony nadziei. Wsparty rozmową może stać się wartościową propozycją, która pomaga lepiej zrozumieć złożoność świata.
Młodzi Młodym” – głos młodego widza:
Film dobrze ukazuje różnice w życiu w Wietnamie i USA, także różnice w myśleniu mieszkających tam ludzi i podejście do rodziny. Trudnymi do ukazania treściami są samotność, wojna, brak ojca - brak tożsamości, trudne wybory dotyczące rodziny. Przede wszystkim obraz dotyka relacji człowieka z rodziną i jej wartości. Seans warto poprzedzić nakreśleniem realiów historycznych wojny w Wietnamie i sytuacji społeczno-gospodarczej w kraju.
Film oceniało 3. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Tatiana Wasilewska, Iwona Bartnicka, Maria Dutkiewicz
Film oceniał również student Kultur Mediów (UŚ) w ramach projektu „Młodzi młodym”: Mateusz Hanke
treści sporne:
temat wojny i zabijania / porzucenie rodziny / znęcanie nad dzieckiem (opowieść Sanga o jego dzieciństwie) / niejasna historia ucieczki i powrotu córki Sanga – sugestia uzależnienia i porzucenie dziecka / palenie papierosów
treści wrażliwe (opisała Marta Szydłowska):
w sferze formy: brak
w sferze fabuły: może wywoływać wzruszenie, smutek, poczucie niesprawiedliwości u widzów z doświadczeniem bezradności wobec losu, historii, traumy wojennej / może uruchamiać trudne emocje tęsknoty, złości, ambiwalencji u osób konfrontujących się z przeszłością i jej wpływem na dorosłe życie, doświadczających odrzucenia lub nieobecności rodzica / może wzbudzać różne emocje i refleksje u widzów zmieniających miejsce do życia, zderzających się z różnymi systemami wartości i stylów życia / może wywoływać poruszenie, empatię, rozbudzać nadzieję, możliwość pojednania i bliskości u osób poszukujących sensu życia, tożsamości, budujących relacje i więzi międzyludzkie
Sang był jednym z setek tysięcy dzieci spłodzonych przez amerykańskich żołnierzy podczas wojny w Wietnamie. Dziś, już jako dojrzały człowiek, chciałby poznać biologicznego ojca. Wyprawa do USA znaczy dla niego bardzo dużo, kiedy jednak spotyka swoją nową rodzinę, nic nie jest tym, czego się spodziewał. Podróż w poszukiwaniu własnej tożsamości i przynależności zamienia się w opowieść o doznanych krzywdach, nieprzepracowanych traumach i różnicach kulturowych. Krążąc między dwoma kontynentami, film pokazuje z bliska, jak to niezwykłe spotkanie po latach wpłynęło na obie strony i co przy okazji ujawniło.
