| Dokument Elizy Kubarskiej oddaje głos przede wszystkim samej Wandzie Rutkiewicz, dzięki odnalezionym i użytym w filmie audio-dziennikom himalaistki. Uzupełnione o materiały wideo z jej wypraw i archiwalia telewizyjne budują portret kobiety, która wyprzedzała swoje czasy, przełamywała bariery – zwyczajowe oraz psychiczne – w świecie i sporcie zdominowanym przez mężczyzn. Film momentami jest biografią, momentami przypomina śledztwo w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy himalaistka może jednak żyje i mogła zaszyć się w jednym z nepalskich klasztorów. Jest to jednak punkt wyjścia dla głębszej refleksji nad kobiecą siłą i determinacją, równouprawnieniem i równym traktowaniem kobiet w życiu i w sporcie, maczyzmem, poświęceniem się pasji. Film zapewne bardziej trafi do widzów, którzy interesują się wspinaczką, ale przy odpowiednim wprowadzeniu i przybliżeniu postaci Rutkiewicz może stać się ciekawym przyczynkiem do dyskusji o dążeniu do celu, realizacji marzeń, przełamywaniu własnych ograniczeń, refleksji nad podziałem na męskie-kobiece oraz sporcie, w którym kobiety nadal muszą udowadniać swoją wartość. Bardzo ważnym elementem filmu jest jego refleksyjność, która stanowi niejako klamrę dla całości tego dokumentu. Niektóre przytaczane wypowiedzi i zagadnienia zahaczają wręcz o tematy egzystencjalne. Słowa te, połączone z obrazami niezwykle pięknie ukazanych gór (m.in autorstwa Wandy Rutkiewicz), często niemal zmuszają do autorefleksji. W pewnym sensie film Elizy Kubarskiej koreluje ze znamienitą tradycją dokumentu, reprezentowanego chociażby przez Wernera Herzoga. Przecież to właśnie w filmach dokumentalnych tego twórcy znajdziemy tak podobne tropy: refleksja nad naturą człowieka, jego relacji z naturą i wreszcie jego konfrontacji z tym, co ostateczne (Spotkania na krańcach świata, Grizzly man czy choćby fabularny Krzyk kamienia). W tej właśnie korelacji film Kubarskiej staje się dziełem tyleż wybitnym co ponadczasowym. Film ma formułę otwartą, pozostawia bardzo wiele przestrzeni do rozmów. Można rozważać temat sensowności sportów takich jak himalaizm, niosących wielkie ryzyko śmierci, angażujących wielu ludzi i pochłaniających znaczne nakłady finansowe. Kolejnym jest możliwość zaobserwowania z jednej strony zmian w mentalności społecznej w odniesieniu do obszarów kobiecej aktywności, z drugiej jednak, skupiając się na niemal drugoplanowych migawkach, o globalnym problemie roli kobiety. Autorka filmu nie ocenia, ale pozostawia bardzo wiele przestrzeni do rozmowy na temat środowiska himalaistów skupionego na bardzo silnej rywalizacji, indywidualizmie i niemal brutalnych warunkach współzawodnictwa. Czy Wanda stała się jego ofiarą? – to jeden z wielu tematów, które można rozwinąć po projekcji filmu. Ponadto cennym atutem edukacyjnym filmu są archiwalne fragmenty programów telewizyjnych. Warto wraz z uczniami przyjrzeć się im bliżej (a nawet poszukać tych dostępnych i zaprezentować je w całości). Może być to bardzo ciekawy materiał wyjściowy do rozmowy na temat tego, jak dawniej wyglądały programy publicystyczne, generalnie opiniotwórcze; jak bardzo zmienił się poziom dyskusji publicznej, prezentowania poglądów, konfrontacji. Film można także omówić na języku polskim w kontekście konstrukcji postaci, form narracji, różnych środków wyrazu i ich funkcjonalności.
Film oceniało 3. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Iwona Bartnicka, Michał Kubica, Katarzyna Michalska |
Prawdziwa historia Wandy Rutkiewicz, pierwszej kobiety świata i pierwszej osoby z Polski na najwyższych szczytach ziemi – opowiedziana przez nią samą. Wanda bez zaproszenia wkroczyła w męski świat wypraw wysokogórskich i zapłaciła za to najwyższą cenę. Reżyserka filmu, która sama jest alpinistką, wyrusza w Himalaje śladami Wandy. Wskazówką do poszukiwań jest audio-pamiętnik bohaterki znaleziony wśród sterty materiałów archiwalnych. Wanda zaginęła 30 lat temu. Jej ciało nigdy nie zostało odnalezione. Niektórzy twierdzą, że została w klasztorze buddyjskim. Film eksploruje jej życie i tajemnicę z udziałem znanych wspinaczy i bliskich.
