Ktoś całkiem obcy w mądry i formalnie dopracowany sposób ukazuje jeden z najbardziej palących problemów współczesności. Toczące się nie tylko w Syrii (która jest głównym miejscem akcji), ale i na całym świecie, wojny i związane z nimi uchodźstwo to tematy, z którymi młodzi ludzie muszą się mierzyć, mając często do dyspozycji jedynie stereotypy i przytłaczający szum informacyjny. Dlatego istotny jest fakt, że scenariusz filmu Brandta Andersena został oparty na prawdziwych historiach osób, którym reżyser pomagał w swej wieloletniej działalności aktywistycznej.
Ta produkcja opisywana jest jako film na motywach 14 milionów prawdziwych opowieści. Traktuje o wojnie w Syrii i masowych ucieczkach ludności z kraju. Skupia się na historiach przedstawianych w zatytułowanych segmentach, niczym rozdziały książki. Bohaterowie przewijają się w kolejnych częściach, co tworzy jedną wspólną historię osób, doświadczających problemu uchodźczego. Jednak nie obserwujemy jedynie obywateli uciekających z kraju. Film przedstawia również perspektywę żołnierza, który nie godzi się na bezsensowną przemoc; pozornie oziębłego przemytnika, który ma swój sekret; oraz kapitana greckiej straży przybrzeżnej, liczącego ilu ludzi uratował, a ilu stracił w akcjach ratunkowych.
Twórcom udaje się trudna sztuka opowiedzenia o tej nieludzkiej rzeczywistości w sposób realistyczny i poruszający, a jednak nie epatujący przemocą i drastycznością; film porusza na tyle, by uruchomić w odbiorcy empatię i głębszą refleksję, ale nie zostawia go w poczuciu beznadziei i rozpaczy.
Ogromną zaletą jest jego polifoniczna struktura. Ukazując różne punkty widzenia – nie tylko uchodźców, ale również tych bohaterów, których w pierwszym, bezrefleksyjnym odruchu łatwo określić jako „złych” (przemytnik, żołnierz) – stwarza przestrzeń do dyskusji nad skomplikowaną, wielopoziomową strukturą machin wojennych i politycznych, a przede wszystkim: nad tym, jak te machiny i jednostki wzajemnie na siebie wpływają.
Ten zabieg formalny pozwala też ukazać znaczny odcinek niekończącego się łańcucha osób, których problem uchodźstwa dotyczy. Ułatwi to odbiorcom zrozumienie, jak wielka jest sieć powiązań ludzkich losów.
Film Brandta Andersena wrzuca widza głęboko w tragedię ludności syryjskiej. Skupia się na wątku człowieczeństwa w nieludzkich warunkach. Nie tłumaczy zachowań, a prezentuje różne perspektywy, łączące się we wspólne doświadczenie. Raczej nie zaprasza widza do dyskusji, ale zostawia go z przemyśleniami i ciężarem wydarzeń. Przede wszystkim jednak opowiada o wadze jednostkowych wyborów i zachęca do tego, by mimo wszystko stawać po stronie dobra.
Wykorzystując film w celach edukacyjnych, należy pamiętać o wytłumaczeniu grupie problematyki wojny w Syrii i podkreśleniu aktualności wydarzeń. Ktoś całkiem obcy nie porusza przyczyn, ani przebiegu batalii, co jest kluczowe do zrozumienia w pełni historii bohaterów. Tutaj głównie wątek żołnierza i jego ojca może być niezrozumiały bez wiedzy o stronach konfliktu.
Dodatkowo ostatni rozdział o kapitanie greckiej straży przybrzeżnej uzupełnia obraz problemu uchodźczego. Wątek wychodzi poza doświadczenie ucieczki ciemną nocą w sztormie z modlitwą na ustach. Widz poznaje bohatera po drugiej stronie morza, którego dręczą sny o nieuratowanych Syryjczykach oraz ludzi wokół niego, którzy nie czują takiego miłosierdzia wobec uchodźców w potrzebie. Poszerza to wątek reakcji społecznej, którą również warto omówić z grupą na zajęciach.
Film przez swoją aktualność jest ważnym tematem do poruszania z młodymi odbiorcami, w szczególności w dzisiejszych czasach narastających konfliktów zbrojnych i niepokoju społecznego.
Film oceniało 3. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Weronika Rolnik, Tatiana Wasilewska
treści sporne:
śmierć, wojna, strach, zagrożenie, przemoc fizyczna, używanie broni, rasizm / ukazanie wojennej i uchodźczej rzeczywistości w sposób bardzo realistyczny, (wiele poruszających scen: np. bombardowanie i wyciąganie spod gruzów poszkodowanych, ucieczka w bagażniku ukazana z perspektywy zamkniętych bohaterek – atmosfera klaustrofobiczna, pełna napięcia i strachu; egzekucja skazanych na karę śmierci przez rozstrzelanie, nocna ucieczka na przepełnionej motorówce w czasie sztormu, próby ratowania życia dzieci wyciągniętych z wody)
Kiedy syryjska lekarka wraz z córką zostają zmuszone do ucieczki z Aleppo, jedna desperacka decyzja uruchamia łańcuch wydarzeń, który przekracza granice i wciąga pięcioro nieznajomych w sam środek tej samej burzy. Przemytnik próbujący ocalić syna. Żołnierz zmagający się z własnym sumieniem. Poeta poszukujący domu. Kapitan greckiej straży przybrzeżnej rozdarty między obowiązkiem a miłosierdziem. Ich drogi krzyżują się pewnej nocy na Morzu Śródziemnym - w miejscu, gdzie przetrwanie nie jest pewne, a człowieczeństwo objawia się w swojej najsurowszej postaci.
