W ukryciu proponuje ciekawą opowieść o historii; ukazuje burzliwe wydarzenia związane ze studencką rewoltą 1968 roku z perspektywy niekonwencjonalnej rodziny, mieszkającej w dużym, paryskim mieszkaniu. Ta wspólnota jest zbiorem wyrazistych, ekscentrycznych jednostek, które mimo różnic są ze sobą bardzo blisko i funkcjonują niemal jak jeden organizm. Ten nieco szalony, lecz fascynujący świat jest wyraźnie osobny od ogarniętych chaosem ulic Paryża. Jest oazą wyobraźni, intelektualnej stymulacji, magii i niesamowitości.; a dorastanie w niej staje się codzienną przygodą.
Film jest adaptacją powieści Christophe'a Boltanskiego, inspirowanej rodzinną historią autora. Może być więc ciekawym punktem wyjścia do rozmowy o autobiografizmie w literaturze, a także o narratorze niewiarygodnym – trudno bowiem uznać wszystkie opowieści zawarte w książce/filmie za prawdziwe, gdyż cała historia opowiedziana jest z perspektywy 9-letniego chłopca. W ukryciu w dość subtelny (a czasami wręcz humorystyczny) sposób przywołuje trudną przeszłość filmowej rodziny, na której cieniem kładą się wojenne doświadczenia. Pochodząca z Odessy familia o żydowskim pochodzeniu wspomina m.in. ukrywanie się w specjalnie przygotowanej kryjówce, noszenie gwiazdy Dawida na ubraniu oraz brutalne metody przeszukiwania stosowane przez okupanta.
Seans filmu W ukryciu powinien zostać poprzedzony wprowadzeniem, które będzie zawierało informacje na temat wojennej i powojennej historii Francji. Jest ono wskazane, ponieważ historia konkretnej przedstawionej w filmie rodziny rozgrywa się w Paryżu w znaczącym miejscu- mieszka ona na ulicy Grenelle, która w maju 1968 roku stała się główną areną studenckich protestów oraz miejscem porozumień związkowych. Wielka historia - emigracja, prześladowanie i eksterminacja Żydów w trakcie II wojny światowej, rewolta studencka i robotnicza – przeplata się zatem z historią prywatną Boltanskich, której członkinie i członkowie muszą odpowiedzieć sobie na pytania o własną tożsamość i relacje z najbliższymi. Ważne wątki, również z punktu widzenia dzisiejszych problemów społecznych, to zagadnienia powstawania i roli związków zawodowych, wyzysku pracowniczego, minimum socjalnego i warunków pracy.
Odpowiednio przygotowany nastoletni widz może świetnie odnaleźć się w osobliwym filmowym świecie, który pozytywnie wartościuje osobność i nonkonformizm, zachęca do szukania własnych życiowych dróg, rozwijania wyobraźni oraz tworzenia własnych światów na własnych zasadach. To również ciekawy przykład rozliczania się z trudną historią w zaskakująco lekkiej (ocierającej się o komediowość) formule.
Film jest także interesujący ze względu na swoją formę: głos reżysera z off-u, elementy nierealne, wręcz oniryczne (nieprawdopodobna wizyta generała DeGaulle’a), użycie środków przywołujących kino lat 50. I 60. XX wieku (retroprojekcje, malowane tła, filtry kolorystyczne) oraz sposób operowania przestrzenią, który podkreśla osobność mieszkania głównych bohaterów i umowność przedstawianego świata. Całość zachwala moc wyobraźni i zachęca do jej rozwijania, co znajduje odbicie w finałowym monologu filmowego dziadka.
Tematem lekcji może być także kwestia adaptacji literatury (powieść autobiograficzna Christophe’a Boltanskiego W ukryciu została przetłumaczona na język polski w 2018 roku) na ekran oraz twórczość artystyczna Christiana Boltanskiego (wuj bohatera filmu), nawiązującego w swoich instalacjach do Holokaustu, ale też zafascynowanego Tadeuszem Kantorem.
Pośród nawiązań intertekstualnych, intersujących dla starszej młodzieży, warto wymienić literaturę o maju ’68 (André Breton, Georges Batailles); filmy o rewolcie („Marzyciele” Bernarda Bertolucciego, 2003), literatura zgromadzona w kryjówce dziadka Etienne’a. Bardziej odległe, ale możliwe do porównania z filmem i archiwaliami z maja ’68 konteksty, to Archiwum Protestów Publicznych prowadzone przez polskie fotografki i fotografów, dokumentujące protesty społeczne po 2015 roku (www.archiwumprotestow.pl).
Młodzi Młodym | Film ukazuje mechanizmy ukrywania prawdy, istnienia tematów tabu i rodzinnych sekretów. Pokazuje, jak dzieci i młodzież próbują zrozumieć świat dorosłych oraz historię swojej rodziny. Może być pretekstem do rozmów o prawdzie oraz tożsamości. Narracja prowadzona z punktu widzenia dziewięcioletniego Christophe’a sprawia, że trudne tematy podane są w sposób przystępny, co ułatwia ich zrozumienie młodszym widzom i pozwala zobaczyć wielką historię przez pryzmat codziennych, rodzinnych przeżyć.
Film oceniało 3. ekspertów ZEF. Eksperci rekomendujący film: Justyna Budzik, Kaja Łuczyńska. Film oceniała również studentka kultur mediów (UŚ) w ramach projektu Młodzi Młodym - Alicja Gwiazdowska.
treści sporne:
używki: alkohol, papierosy / dyskryminacja i prześladowanie na tle przynależności etnicznej i religijnej (główni bohaterowie to rodzina pochodzenia żydowskiego i emigranckiego) / protesty społeczne (przemoc, strzały) / wspomnienia II wojny światowej (ukrywanie się w skrytce pod podłogą, przeszukiwanie mieszkania przez Gestapo, donosy na Żydów) / wulgarny gest (środkowy palec pokazany przez babcię sąsiadom) / śmierć babci, kremacja na podwórku
treści wrażliwe (opisała: Marta Szydłowska):
w sferze formy: brak
w sferze fabuły: możliwe pojawienie się smutku u młodych osób doświadczających unieważniania potrzeb ze strony najbliższej rodziny / możliwe pojawienie się smutku i lęku u widzów żyjących w poczuciu zagrożenia w związku z sytuacją polityczną lub społeczną / możliwe pojawienie się smutku u widzów doświadczonych poczuciem straty w związku ze śmiercią członka rodziny oraz wspomnieniami trudnego dzieciństwa w cieniu dorosłych konfliktów czy przemilczanych historii rodzinnych
Paryż, maj 1968: 9-letni chłopiec jest podekscytowany możliwością spędzenia kilku dni z dziadkami w ich wiekowym mieszkaniu. Dołączają do nich dwaj żywiołowi wujkowie - artysta plastyk i aspirujący intelektualista oraz prababcia z Odessy. W tym samym czasie rodzice chłopca biorą udział w historycznych protestach. Podczas, gdy sytuacja w kraju wywraca się do góry nogami, ekscentryczna rodzina zostaje zmuszona do konfrontacji z przeszłością.
