Bird

Andrea Arnold po raz kolejny pokazuje, że jest mistrzynią kina coming of age, które nie banalizuje ani nie infantylizuje doświadczeń młodych ludzi. Bird traktuje widzów poważnie, jest świetnie zagrany, montaż jest dynamiczny, akcja pełna zwrotów, ale też, dla równowagi, scen wyciszających, kontemplacyjnych.

Akcja filmu osadzona jest w realiach biednych i dysfunkcyjnych środowisk robotniczej Anglii – 12-letnia Bailey mieszka z ojcem, jego nową partnerką i przyrodnim rodzeństwem w pustostanie, rodzina boryka się z problemami materialnymi, a wzorce dla dzieci są dyskusyjne – brak stałej pracy, szukanie nielegalnych możliwości zarobku, załatwianie spraw przemocą, używki. Równocześnie bohaterki i bohaterów filmu – zarówno dziecięcych, jak i dorosłych – wiążą bardzo silne więzi, mogą na siebie liczyć, troszczą się o siebie wzajemnie tak jak umieją, co stanowi temat warty omówienia w kontekście stereotypizacji i stygmatyzacji osób z niewaforyzowanych środowisk. 

Główną osią fabularną jest zbliżający się ślub Buga - niedojrzałego ojca, co wywołuje bunt u jego córki Bailey. Równocześnie pojawiają się problemy jej brata, Huntera, który niespodziewanie dowiaduje się, że zostanie ojcem.

W ten „połamany” świat Bailey wkracza tytułowy Bird – zupełnie niepasujący do otoczenia. Jego poszukiwanie własnych korzeni, w którym to Bailey pełni rolę przewodniczki, konfrontuje ich zarówno ze światem ludzi bez perspektyw, jak i ukazuje, że niezależnie od punktu startowego możliwa jest inna droga, a dobroć może oczyścić z toksyn nierównych szans. A sam Bird jawi się zarówno jako „jurodiwy” jak i anioł stróż oraz przewodnik dla nastoletniej Bailey.

Oglądając film Bird widz może mieć sprzeczne odczucia. Z jednej strony wydaje się, że współczesnych starszych nastolatków bardziej przekona naturalistyczny obraz piekła biednej dzielnicy, w której telefon może być bronią zdolną zabić, a życie kręci się wokół braku perspektyw i używek. Wszystko to tworzy obraz przypominający bohaterów książki Gabriela Krauzego Tu byli, tak stali – gdzie alkohol, narkotyki, przemoc domowa i brak perspektyw splatają się z pewnym rodzajem gloryfikacji takiego stylu życia, w którym etos gangstera, stania na klatkach i handlu narkotykami, czynią z kogoś legendę z sąsiedztwa.

Z drugiej jednak strony postać Birda niesie nadzieję, ukazując zarówno nam jak i Bailey, że dobro istnieje i można je pielęgnować poprzez bliskość oraz troskę o ludzi, których się kocha. Tym bardziej, że graffiti Nie martw się, pojawiające się na ścianach, być może zwiastuje, że wszystko się ułoży – mimo przeciwności losu.

W szorstki realizm filmu wkradają się elementy baśniowe, z pogranicza jawy i snu – postać Birda wydaje się nie do końca realna, tym bardziej, iż fascynacją Bailey jest obserwowanie ptaków. Być może bohater ten staje się wyobrażeniem silnego, ważnego dorosłego w życiu bohaterki.

Warto zauważyć, że Andrea Arnold porusza w odważny sposób tematy bardzo istotne dla osób w wieku dorastania: pierwsza miesiączka, poszukiwanie własnej tożsamości płciowej i tożsamości w napięciu: już-nie-dziecko-jeszcze-nie-dorosły, wizje partnerstwa i rodzicielstwa, sposoby rozwiązywania sytuacji trudnych, gdy dochodzi do parentyfikacji (dzieci stają się odpowiedzialne za rodziców).

Bird jest także bardzo ciekawy filmowo, warto poruszyć takie tematy, jak: wykorzystanie w filmie popularnej muzyki, ekspresja poprzez tworzenie filmów (Bailey kręci komórką), sposoby nadawania światu onirycznego wydźwięku. 

Ponieważ bohaterki i bohaterowie filmu doświadczają trudnych sytuacji i emocji, zasadna jest obecność psychologa wprowadzającego w seans oraz podczas rozmowy po projekcji.

Film oceniało 3.ekspertów. Eksperci rekomendujący film: Justyna Budzik, Michał Surówka