Teatr Telewizji jest gatunkiem hybrydycznym, który nie kojarzy się jednoznacznie z kinem. W przypadku Króla Maciusia Pierwszego twórcy postawili jednak na realizację niemal filmową. Choć spektakl zostanie wyemitowany w Telewizji Polskiej, z powodzeniem mógłby trafić także na kinowe ekrany ze względu na swój rozmach.
To produkcja niezwykle cenna, w której udało się w żywy i zajmujący sposób, bez nadmiernego dydaktyzmu, przełożyć na ekran najważniejsze tematy książki Janusza Korczaka. Kwestie wojny, demokracji, dyskryminacji ze względu na płeć i kolor skóry oraz praw i ochrony dzieci pozostają aktualne również we współczesnym świecie, a dialogi nie brzmią ani anachronicznie, ani koturnowo. Interesująco prezentuje się również warstwa estetyczna, nawiązująca do lat 20. XX wieku, w których powstał pierwowzór literacki.
Dopracowana scenografia, starannie wykonane kostiumy oraz pomysłowe animacje tworzą atrakcyjną oprawę wizualną. Forma spektaklu jest różnorodna i skutecznie podtrzymuje uwagę młodych widzów. Sceny aktorskie przeplatają się z animacjami, sekwencje realizowane w studyjnej scenografii uzupełniają zdjęcia w autentycznych plenerach (Pałac w Wilanowie), a całość wzbogacają pojawiające się co pewien czas piosenki. Na uznanie zasługuje doskonała obsada pełna znakomitych polskich aktorów oraz świetny młody odtwórca roli Maciusia.
Spektakl opowiada historię niejednoznaczną, zachęcającą młodych odbiorców do refleksji. Pokazuje jak trudne jest znalezienie równowagi między szacunkiem dla tradycji i obowiązujących obyczajów a potrzebą zmian i wprowadzania reform. Młody Król Maciuś nieustannie zmaga się z presją otoczenia – musi godzić rady dorosłych, samowolę ministrów, doraźne oczekiwania dzieci, a także manipulacje mediów i działania zagranicznych przeciwników. Nie jest to więc prosta opowieść o walce dobra ze złem, lecz historia ukazująca świat pełen szarości i złożonych problemów. Powieść Janusza Korczaka, na podstawie której powstał spektakl, została wydana w 1923 roku, jednak przedstawienie dobitnie pokazuje, jak bardzo aktualna pozostaje.
Książka Korczaka nie jest obecnie lekturą obowiązkową, lecz znajduje się wśród utworów, z których nauczyciele mogą wybierać i omawiać zarówno całość, jak i wybrane fragmenty. Z tego względu cennym doświadczeniem edukacyjnym może być zestawienie literackiego pierwowzoru z jego telewizyjną adaptacją i analiza różnych aspektów obu dzieł. Sam spektakl został ciekawie pomyślany – momentami korzysta z narracji czytanej, przede wszystkim jednak opiera się na grze aktorskiej, wzbogaconej o sekwencje animowane i musicalowe. Historia wciąga, zmienia tempo i nastrój, bywa poważna i komiczna, a chwilami świadomie posługuje się przerysowaniem.
Opowieść Korczaka można odczytywać na wielu poziomach, a kontakt z nią – zarówno w formie książki, jak i spektaklu teatralnego – otwiera przestrzeń do rozmowy o wielu ważnych zagadnieniach i wspólnego poszukiwania odpowiedzi na liczne pytania. Jak dzieci postrzegają świat dorosłych? Co, jak i dlaczego chciałyby w nim zmienić? Czy rzeczywistość przedstawiona przez Korczaka jest im w jakimkolwiek sensie bliska? Czy rozumieją Maciusia? Czy jego postawa i decyzje są dla nich interesujące? Z czym kojarzą im się rządzenie i polityka?
Część poruszanych tematów wynika z realiów epoki, w której powstała książka. Przykładem jest stanowczy sprzeciw wobec bicia dzieci, które na początku XX wieku nie było jeszcze powszechnie potępiane. Jednocześnie spektakl podejmuje wiele problemów, które niestety pozostają aktualne do dziś, takich jak dyskryminacja ze względu na płeć, kolor skóry czy kraj pochodzenia, posługiwanie się krzywdzącymi stereotypami oraz lekceważący stosunek dorosłych do dzieci.
Patronami spektaklu są: Zespół Edukatorów Filmowych, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, ORLEN Art & Science, Ministerstwo Edukacji Narodowej
